🎓 Học › Quản lý vốn & tâm lý › Bài 55
Tâm lý giao dịch: FOMO, gồng lỗ và gỡ lỗ
Ba cái bẫy tâm lý phá huỷ nhiều tài khoản nhất, và cách đặt quy tắc để tránh chúng.
FOMO — sợ bỏ lỡ
Giá vừa chạy mạnh, bạn lao vào đuổi theo vì sợ mất cơ hội — thường đúng lúc giá sắp hồi. Cách chữa: chỉ vào lệnh tại vùng đã đánh dấu từ trước. Thị trường luôn có cơ hội tiếp theo; cơ hội đã bỏ lỡ không phải là tiền bị mất.
Gồng lỗ
Lệnh chạm gần SL, bạn dời SL ra xa "cho giá thêm chỗ thở", hoặc gỡ hẳn SL. Một lệnh lỗ nhỏ biến thành lỗ lớn. Cách chữa: SL đặt lúc tỉnh táo là quyết định đúng nhất — không bao giờ nới SL ra xa, chỉ được dời theo hướng giảm rủi ro.
Gỡ lỗ (revenge trading)
Vừa thua, bạn vào ngay lệnh khác với khối lượng lớn hơn để gỡ. Đây là cách nhanh nhất biến một ngày xấu thành một tháng xấu. Cách chữa: quy tắc cứng — thua 2–3 lệnh liên tiếp hoặc mất 3% trong ngày thì tắt máy.
Thói quen hỗ trợ
- Chấp nhận trước rằng lệnh thua là chi phí kinh doanh, không phải thất bại cá nhân.
- Đánh giá bản thân theo việc làm đúng kế hoạch, không theo kết quả từng lệnh.
- Giảm khối lượng khi tâm lý bất ổn — lot nhỏ làm cảm xúc nhỏ.
- Nghỉ giải lao sau chuỗi thắng lớn cũng quan trọng như sau chuỗi thua: tự tin thái quá cũng dẫn tới vào lệnh bừa.
💡 MẹoNgười giao dịch lâu năm không hết cảm xúc — họ chỉ có quy tắc đủ rõ để cảm xúc không được quyền quyết định.